İncil Nedir? Tarihçesi, Yapısı ve Hristiyanlık İnancındaki Yeri
İncil, Hristiyanlığın en kutsal metni olan ve Eski Ahit ile birlikte Hristiyan Kutsal Kitabı'nı (Bible) oluşturan Yeni Ahit (New Testament) bölümünün temelini teşkil eden metinlerin genel adıdır. Kelime kökeni itibarıyla Yunanca "Euangelion" kelimesinden türemiş olup, "Müjde", "İyi Haber" anlamına gelmektedir. Bu müjde, Hz. İsa’nın (Jesus) yeryüzüne gelişi, insanlığın kurtuluşu için çarmıha gerilişi, dirilişi ve tanrısal krallığın müjdelenmesidir. İslam inancında ise Hz. İsa’ya doğrudan vahyedilen ilahi kitap olarak kabul edilir.
1. İncil’in Yapısı ve Bölümleri (Yeni Ahit)
Hristiyan kanonunda "İncil" kelimesi genellikle tüm Yeni Ahit'i tanımlamak için kullanılır; ancak teknik olarak Yeni Ahit toplam 27 kitaptan oluşur ve dört ana kategoride incelenir:
Dört İncil (Matta, Markos, Luka, Yuhanna): Hz. İsa’nın yeryüzündeki yaşamını, öğretilerini, mucizelerini, çarmıha gerilişini ve dirilişini anlatan biyografik metinlerdir. Her biri farklı bir bakış açısıyla kaleme alınmıştır:
Matta: Ağırlıklı olarak Yahudi kökenli Hristiyanlar için yazılmış olup, İsa'nın Eski Ahit'teki peygamberliklerin gerçekleşmesi olduğunu vurgular.
Markos: En kısa ve en eski olduğu kabul edilen İncil'dir. Olayları hızlı bir tempoyla, eylemler ve mucizeler üzerinden aktarır.
Luka: Antik bir doktor olan Luka tarafından yazılmıştır. İsa'nın evrensel kurtarıcı kimliğine, sosyal ezilenlere ve kadınlara verdiği değere odaklanır.
Yuhanna: Diğer üçünden (sinoptik incillerden) farklı olarak daha teolojik, felsefi ve mistik bir üsluba sahiptir; İsa'nın ilahi yönünü ön plana çıkarır.
Resullerin İşleri (Elçilerin İşleri): Hz. İsa’nın göğe yükselişinden sonra havarilerin (özellikle Petrus ve Pavlus’un) ilk kiliseyi kurma çabalarını ve Hristiyanlığın Akdeniz dünyasına yayılışını anlatır.
Pavlus’un Mektupları ve Genel Mektuplar: Havari Pavlus ve diğer havarilerin (Yakup, Petrus, Yuhanna, Yahuda) erken dönem kiliselerine ve cemaatlerine gönderdikleri teolojik, ahlaki ve pratik yönlendirmeler içeren mektuplardır.
Vahiy (Apokalips): Yeni Ahit’in son kitabıdır. Yuhanna’ya atfedilen bu metin, simgesel ve kıyametsel (apokaliptik) bir dille gelecekteki kozmik çatışmaları, iyiliğin kötülüğe karşı zaferini ve Tanrı'nın egemenliğini müjdeler.
2. Tarihsel Gelişim ve Kanonlaşma Süreci
İncil metinleri, Hz. İsa’nın MS 30'lu yıllardaki ölümünden hemen sonra kaleme alınmamıştır. İlk yıllarda öğretiler sözlü gelenek yoluyla aktarılmıştır.
Yazım Dönemi: Dört İncil ve diğer Yeni Ahit metinleri yaklaşık olarak MS 50 ile 100 yılları arasında, Grekçe (Koiné Yunancası) dilinde yazılmıştır.
Kanonun Belirlenmesi: İlk yüzyıllarda ortalıkta dolaşan pek çok apokrif (resmi kabul görmeyen) incil ve metin bulunuyordu (örneğin Tomas İncili, Yahuda İncili gibi). Kilise önderleri, hangi metinlerin ilahi esin mahsulü olduğunu belirlemek için uzun yıllar süren konsüller ve tartışmalar yürüttü.
Bugünkü 27 kitaplık Yeni Ahit kanonu, ilk kez MS 367 yılında İskenderiye Piskoposu Athanasios’un Paskalya mektubunda tam olarak listelenmiş ve MÖ/MS dönemi kilise konsülleriyle resmiyet kazanmıştır.
3. İslamiyet ve Hristiyanlık Açısından İncil
İncil kavramı, İslam ve Hristiyanlık teolojisinde farklı algılanmaktadır:
Hristiyanlık Perspektifi: İncil, Kutsal Ruh'un yönlendirmesiyle yazarlar tarafından kaleme alınmış ilahi esinli bir metindir. Hristiyan inancına göre metinler güvenilirdir ve İsa'nın kelamını ve eylemlerini kusursuz bir şekilde yansıtır.
İslamiyet Perspektifi: Kur'an-ı Kerim'de İncil (İnjil), Hz. İsa’ya Allah tarafından indirilen hak bir kitap olarak övülür (Maide Suresi, 46). Ancak İslam inancına göre, günümüzdeki dört İncil metni doğrudan gökten indirilen tek bir kitap değil, İsa’nın vefatından sonra havariler ve yazarlar tarafından hatırlandığı kadarıyla kaleme alınmış tarihsel belgesel metinlerdir. Bu nedenle İslam, bugünkü İncil metinlerinin aslına sadık kalmakla birlikte zaman içinde beşeri müdahalelere ve tahrifata uğradığını kabul eder.
0 Yorum:
Yorum Gönder